Object

Title: Wspomnienia z okresu wojny 1939 - 1945

Creator:

Leśniewski, Adam

Date:

1997

Resource Type:

maszynopis

Collection:

Wspomnienia z Archiwum Wschodniego

Folder title:

Wspomnienia z okresu wojny 1939 - 1945

Description:

Wspomnienia Adama Leśniewskiego obejmują okres od września 1939 r. do sierpnia 1945 r. W tekście znajdują się również nawiązania do okresu przedwojennego jak edukacja autora czy relacji polsko – żydowskich. Autor, pochodzący z żydowskiej rodziny, uczeń gimnazjum, wraz z rodzicami mieszkał w Łodzi. W momencie wybuchu wojny miał 16 lat. Opisuje pierwsze dni po wybuchu wojny i relacjonuje przebieg ucieczki do Warszawy na początu września 1939 r. W Warszawie przebywał wraz z ojcem do czasu kapitulacji miasta. We wspomnieniach opowiada o pierwszych dniach oblężenia: bombardowaniach, trudnościach z aprowizacją i nastrojach panujących w oblężonej stolicy. Po kapitulacji powrócili do Łodzi, w drodze powrotnej będąc świadkami wydania Żydów. Kolejna część wspomnień dotyczy życia w Łodzi w pierwszych miesiącach niemieckiej okupacji i nasilających się represji wobec ludności żydowskiej. Po utworzeniu getta, w lutym 1940 r., rodzina autora została zmuszona do opuszczenia własnego mieszkania i przeprowadzki na Bałuty, gdzie, wraz z siedmiorgiem krewnych, zamieszkała. Autor szczegółowo przedstawia obraz codziennego życia w łódzkim getcie i stopniowe pogarszania jego warunków. Przedstawia represje, jakim poddawani byli mieszkańcy getta, m.in. pogłębiającą się izolację, kolejne zaostrzenia kontroli policyjnej, działalność policji kryminalnej, konfiskaty mienia, rabunki i publiczne egzekucje. Autor fascynuje się ideologią komunistyczną, angażuje się w działalność organizacji antyfaszystowskiej. Przedstawia funkcjonowania getta w kolejnych miesiącach jego istnienia aż do całkowitej likwidacji. W przedostatnim tygodniu sierpnia 1944 r., jednym z ostatnich transportów, został wraz z rodzicami deportowany do obozu Auschwitz – Birkenau, gdzie po raz ostatni widział matkę. Relacjonując 12 dni spędzonych w Auschwitz, opisuje doświadczenia związane z procedurami przyjęcia do obozu, warunki i życie obozowe, obozową hierarchię, terror i przemoc wobec więźniów oraz sposoby przetrwania w ekstremalnie trudnych warunkach obozowych. W połowie września 1944 r., po selekcji, wraz z ojcem i grupą innych mężczyzn, został deportowny do obozu w Brunszwiku, skąd trafił do obozu pracy Vechelde Büssing NAG – jednego z podobozów KL Neuengamme. Relacja z tego okresu zawiera opis wyniszczających warunków życia obozowego i pracy w fabryce samochodów ciężarowych. Charakteryzuje funkcjonariuszy SS i więźniów funkcyjnych, opisuje również relacje z cywilnymi pracownikami fabryki oraz relacje między więźniami. Z powodu nawrotu gruźlicy, w drugiej połowie grudnia 1944 r. trafił do obozowej izby chorych. W obozie przebywał do ewakuacji w lutym 1945 r. Opisuje ewakuację obozu spowodowaną zbliżaniem się frontów alianckich oraz drogę wiodącą poprzez kolejne obozy koncentracyjne: Watenstedt, Sachsenhansen, Ravensbrück aż do obozu Wöbbelin. Relacjonując kolejne etapy ewakuacji, opisuje transport pociągami towarowymi, pobyt w obozie Watenstedt, organizację życia obozowego, kolejne transporty odbywające się pod ostrzałem, odwrót z przepełnionego obozu Sachsenhansen, stosunkowo krótki pobyt w Ravensbrück, gdzie ponownie spotkał się z ojcem, oraz warunki egzystencji w obozie Wöbbelin nie pozostawiające więźniom szans przetrwania. Po wyzwoleniu obozu (2 maja 1945 r.), wraz z ojcem, dotarł do szpitala w Ludwigslust, gdzie przebywał ok. 3 miesięcy, z niedługą przerwą na pobyt w szpitalu amerykańskim. W drugiej połowie lipca 1945 r., wraz z ojcem i towarzyszem podróży, wyruszyli do Berlina, gdzie na bocznicy kolejowej zostali obrabowani przez radzieckich konwojentów. Dalszą drogę powrotną przebyli na dachu pociągu - przez Frankfurt nad Odrą i punkt repatriacyjny w Ostrowii Wlk. – do Łodzi docierając w sierpniu 1945 r.

Place of publication:

Sztokholm

Format:

application/pdf

Resource Identifier:

oai:dlibra.karta.org.pl:88429

Source:

FOK_0102_0001

Language:

polski

Rights Management:

Fundacja Ośrodka KARTA

Object collections:

Last modified:

Apr 25, 2018

In our library since:

Apr 23, 2018

Number of object content hits:

471

Number of object content views in PDF format

498

All available object's versions:

https://dlibra.karta.org.pl/publication/104881

Show description in RDF format:

RDF

Show description in OAI-PMH format:

OAI-PMH

Edition name Date
Wspomnienia z okresu wojny 1939 - 1945 Apr 25, 2018
×

Citation

Citation style:

This page uses 'cookies'. More information

Save the priceless testimonies of the 20th century

These materials are available free of charge thanks to the joint efforts of people like you—people who care about preserving history.

For over 40 years, we have been working together to preserve and disseminate authentic testimonies from the 20th and 21st centuries—so that everyone can access them today and in the future.